Yazılım Geliştirme

Her ihtiyaç için yeni bir yazılım yazmak doğru değil. Muhasebe, e-posta ya da standart bir CRM gibi işlerde hazır ürünler çoğu zaman daha ucuz ve daha hızlı çözüm. Yazılım geliştirme, iş akışınızın hazır ürünlere sığmadığı, birden fazla sistemin birlikte çalışması gerektiği ya da süreç rekabet avantajınızın parçası olduğu durumlarda anlam kazanır.

Bu kararı birlikte veriyoruz. Analiz sonunda hazır bir ürünün yeteceğini görürsek bunu söylüyoruz; gerekirse o ürünün kurulumunu ve entegrasyonunu üstleniyoruz.

Yazılım projelerinin çoğu kod yüzünden değil, yanlış anlaşılan bir süreç yüzünden başarısız olur. Bu yüzden işe kod yazarak değil, sahayı dinleyerek başlıyoruz: Kim hangi ekranı günde kaç kez açıyor, veri nereden geliyor, hangi onay kimde bekliyor?

Analizin sonunda yazılımın ne yapacağı kadar ne yapmayacağı da yazılı hâle geliyor. Bu belge hem bütçenin hem de takvimin dayanağı oluyor.

Yeni bir yazılım nadiren tek başına çalışır. Muhasebe programı, ERP, CRM, e-ticaret altyapısı, e-fatura entegratörü ya da kargo firması gibi sistemlerle veri alışverişi yapması gerekir.

Bu sistemlerin bir API'si varsa doğrudan bağlanıyoruz; yoksa veri aktarımı ya da ara katmanla entegre ediyoruz. Amaç, aynı verinin bir daha elle iki yere girilmemesi.

Projeler küçük parçalar hâlinde ilerliyor; her parçanın sonunda çalışan bir sürümü görüyor ve geri bildirim veriyorsunuz.

• İş analizi ve süreç haritası
• Mimari ve veri modeli
• Arayüz tasarımı: günde saatlerce kullanılacak ekranlar
• Geliştirme ve entegrasyonlar
• Test, veri taşıma ve kullanıcı eğitimi
• Yayın, bakım ve destek

Bir yazılımın maliyetini ekran sayısından çok iş kurallarının karmaşıklığı, entegre olunacak sistem sayısı ve taşınacak verinin durumu belirler. Kapsamı net projelerde sabit fiyatla, kapsamı zamanla açılan projelerde aylık ekip anlaşmasıyla çalışıyoruz; hangisinin uygun olduğu analizden sonra netleşiyor.

Geliştirilen yazılımın kaynak kodu size ait oluyor. Teslimatın içinde teknik dokümantasyon ve ekip eğitimi var; yazılım tek bir kişiye ya da tek bir firmaya bağımlı kalmıyor. Yayından sonra güvenlik güncellemeleri, hata düzeltmeleri ve yeni geliştirmeler için bakım anlaşmasıyla devam ediyoruz.

Yazılım geliştirme firması seçerken fiyat kadar çalışma biçimi de önemli. Görüşmede şu soruların net cevaplarını almanızı öneririz; bize de sorabilirsiniz:

• Kaynak kod ve altyapı kimin adına kayıtlı olacak?
• Projeyi hangi aşamalara bölüyorsunuz, her aşamanın sonunda ne göreceğim?
• Kapsam değişirse süre ve bütçe nasıl güncelleniyor?
• Teknik dokümantasyon ve ekip eğitimi teslimatın içinde mi?
• Yayından sonra bakım ve destek nasıl işliyor, ne kadar sürede dönüş yapılıyor?
• Verilerimiz nerede tutulacak, KVKK nasıl ele alınıyor?

Yeni yazılım çoğu zaman eski bir sistemin, bir Excel dosyasının ya da birkaç programın yerini alıyor. Geçişin en riskli kısmı veri: eksik, çift ya da farklı biçimlerde girilmiş kayıtlar yeni sisteme taşınmadan önce temizlenmeli.

Veri taşımayı ayrı bir iş olarak planlıyoruz. Önce örnek bir veri setiyle deneme taşıması yapıyor, sonuçları ekibinizle birlikte kontrol ediyor, ardından gerçek geçişi iş akışını durdurmayacak bir zamanda gerçekleştiriyoruz. Gerekirse eski ve yeni sistem bir süre birlikte çalışıyor.

Geliştirdiğimiz yazılımların büyük kısmı tarayıcıdan çalışan web tabanlı uygulamalar. Bilgisayara kurulum gerektirmiyor; ekip ofisten, sahadan ya da evden aynı sisteme bağlanabiliyor. Güncellemeler tek bir yerde yapılıyor ve herkes aynı anda en güncel sürümü kullanıyor.

Web tabanlı yapı entegrasyonu da kolaylaştırıyor. Muhasebe, e-ticaret, CRM ve e-fatura gibi sistemlerin çoğu internet üzerinden veri alışverişi yapabildiği için yeni yazılım bu sistemlerle doğrudan konuşabiliyor. Yetki yönetimi sayesinde her çalışan yalnızca kendi işiyle ilgili ekranları ve verileri görüyor.

Yazılım geliştirme yalnızca büyük şirketlerin işi değil. Üretim, lojistik, sağlık, eğitim, hizmet ve perakende gibi sektörlerde orta ölçekli işletmeler de çoğu zaman şu noktalarda yazılıma ihtiyaç duyuyor:

• Sipariş, stok ve sevkiyatın tek bir sistemden takip edilmesi
• Saha ekiplerinin iş emirlerini telefondan görmesi ve kapatması
• Bayi ya da müşterilerin kendi siparişlerini girebildiği bir portal
• Onay süreçlerinin (satın alma, izin, masraf) dijitalleşmesi
• Farklı programlardaki verilerin tek bir raporda birleşmesi

Kurumsal yazılımlar müşteri, çalışan ve finans verisi taşıyor; güvenlik bu yüzden sonradan eklenen bir özellik değil. Yetki yönetimi, şifrelerin güvenli saklanması, işlem kayıtları, düzenli yedekleme ve güvenlik güncellemeleri ilk sürümden itibaren kapsamda.

Kişisel veri işleyen yazılımlarda KVKK gerekliliklerini tasarım aşamasında ele alıyoruz: hangi verinin neden tutulduğu, ne kadar süre saklandığı, kimin erişebildiği ve talep edildiğinde nasıl silindiği belgeleniyor.

Kapsamı baştan net olan projelerde sabit fiyat ve sabit takvimle çalışıyoruz; neyin teslim edileceği analiz belgesinde yazılı oluyor. Kapsamı zamanla netleşen, sürekli gelişen ürünlerde ise aylık ekip anlaşması daha verimli: belirli bir ekip kapasitesi sizin işinize ayrılıyor, öncelikler her ay birlikte belirleniyor.

İki modelde de ilerleme görünür. Her aşamanın sonunda çalışan bir sürümü test ediyor, geri bildiriminizi bir sonraki aşamaya taşıyoruz. Böylece yanlış anlaşılan bir gereksinim projenin sonunda değil, birkaç hafta içinde fark ediliyor.